jueves, 2 de febrero de 2017

FERNÁNDEZ DE LA VEGA PASARÍN, Higinio


Todo n-o mundo en qu'estamos
'o cabo perd'a importanza.

Desmorónans'os castelos,
véñens'á terr'as murallas,
e pobos antes con xente
de repente com'as pámpas
d'aló d'Asia, ou os desertos
d'esterel y ardente Africa,
veñen ó fin á quedar
humilland'a sua arrogancia;
mais ¿á qué ven, me dirán,
á qué ven tanta palabra?
Pois moi xinxelo, á dicir
q'as festas tamen s'acaban.


'O barullo atroador

d'a xente, ô rosmar d'a gaita

ô estouro d'as bombas riales
que se queimaron n-a Praza,
ô fin, dempois d'unhos dias,
á soceder veu a calma,
e todo volve a poñerse
en órde n-as nosas casas,
sen mais secoencia si acaso
qu'a indixestión agarrada
comendo pulpo, cal solen
n-esta festa, á caldeiradas.

Unha revista d'as festas
eu ben quixer amañala,
mais non me deu tanto xeito,
non me deu Dios tanta gracia;
así, pois, nosos leutores
esta lerán, boa ou mala.

D'os fogos nad'hei dicir
porqu'o que non foi â Praza,
ben sintiria, abofellas.
os estonros dend'a casa
—e siguindo este sistema,
algún dirá, sin tardanza,
unha revista de festás
amañar logo s'amaña.

Músicas tivemos dúas:
a d'o pobo y a chegada
da Cruña e que dirixia
o ilustre maestro Braña.
Pr'o qu'a min mais me gustou,
o que me fixo mais gracia,
o que me puxo mais alegre,
mais confento qu'unhas páscoas,
foi aquel par de gaiteiros
traguidos de Ribadavia, 
que probaron qu'o estromento,
qu'iñorante algún aldraxa,
o mesmo entóa muiñeiras,
a-la lás e riveiranas,
que pode facer ouvir
anacos d'ópera e danzas.
Moi ben pol-a Comisión
qu'acordou traguel-as gaitas,
e moi ben pol-os gaiteiros
d'a vila de Ribadavia.

A feira, según se dice
de púbrico, non foi mala,
por mais qu'a xente que había
era bofellas escasa;
non faltaron, por suposto
o día últemo as maulas, 

e pr'elas houbo tamen
n-a feira saída larga,
que nuca falta m-o mundo
quen cargue con certas gangas.

Seguindo sempr'o Casino
as tradicionás usanzas,
a un baile o lus invitou
ôs rapaces e rapazas;
mais según certas noticias
que teño por moi esautas,
escusar ben escusaron
de dar refrescos ás damas,
pois de tan fresco qu'estivo,
n-o salón todos lembraban.
Un filósofo prefundo
a razón xinxela e crara
d'a ausenza que xa fai tempo
notas'alí d'as rapazas
dab'á cérto pisaverde
paseándose n-a muralla,
y-era que, por non comer
pavo moitas receaban
persentárense n-o baile,
y-a eso eu digo: malhaia,
¿por qué s'esquecen de min
s'hai pavo en tal abundancia?
porque, s'hei dicir verdá
ese prato ¡Dios me valla!
é dos que mais lle me gustan,
Siñores da Xunta... e basta,
que pra entender, s'eles queren,
a prosa xa vai ben larga.

Dend'este sitio hei de dar
as mais espresivas grácias
á masa coral que Veiga
dirixe que serenata
veu dar á esta Redaución
que ll'o agradece n-a y-alma.
Estes artistas laureados
mozos todos antuseastas,
que pouco fai en París
ganaron unha medalla,
merecen ben d'este chán
merecen ben d'a sua patrea,
pol-a groria d'a que loitan
e pr'â que loureiros ganan.

Antes d'acabar aquí
sex'a últema palabra
pr'o certame, qu'anque foi
a concurrencia algo escasa
pra sel-o primeiro, tivo
exceucional emportanza.
De cén cousas mais poidera
falar, mais por hoxe basta. 



Pepe d'as Festas 


Publicado originalmente en el número 3 de A Monteira. Somanario de intreses rexionales e literatura (12/10/1889).

domingo, 15 de enero de 2017

DÍAZ JÁCOME, Xosé









CANTIGA DO INVERNO

Xa chegóu o inverno.Ven da man do Outono,
coma un neno orfo que fai tolerías.
A paisaxe deulle a esmola dun sono.


-Pólo San Mariño,
ouro no camiño.

Xa é mozo agora.Doe o seu alento.
Alá vai, envolto na capa de néboa,
pola noite adiante, no corcel do vento


-Por Santo Tomé
a neve no pé.

Xa se fixo home.Tempo do Nadal.
oa anxos teceron un manto de neve
para que o mensaxeiro o leve ó Portal.


-Póla Noiteboa,
a lúa non voa.

Xa chegóu a vello.Leva na monteira
froliñas d echoiva i estrelas xeadas.
Xa morreu o Inverno diante a Primaveira.


-Pólo San Xosé,
todo ledo é.

LUGO NO SAN FROILÁN

Xa chegóu o San Froilán
co regalo das castañas.
Trai ás Sanlucas da man.
-Ai amor ,que ben me dañas!

Canta a lúa no muiño,
i a cibdá estase ollando
no craro espello do Miño
-Ai amor, que ves cantando!

Cobrindo a súa sorrisa
co bretemoso martelo,
hoxe madrugou prá misa,
-Ai amor, que loiro pelo!

Mais o sol que quere vela,
con un festeiro aloumiño
descobreu o rostro dela.
-Ai amor, tenzón de niño!

Galana a escoller galán,
co seu dengue de murallas,
vina, saudosa, á serán.
-Ai amor, qué gozo espallas!.

¡Que ben loce a romería
nas vellas rúas! ¡Que ben
chufa o seu traxe a campía!
-Ai amor, coita tamén!

Todos, cun ledo agasallo,
colman a xentil luguesa,
que ten nos ollos orballo.
-Ai amor, canto me pesa!

Hasta eu ,homildosiño,
lle levo unha regalía:
iste soño pequeniño.
-Ai amor, malenconía!


De : Pombal

HISTORIA DUNHA SOMBRA INFELIZ

¿A sombra é a mais lonxana
carne das cousas?
-A.Cunqueiro-


Aquela sombra, sempre deitadiña na mesma beira do río,
era diferente das mais sombras. E naide o sabía.
Unha romántica bidueira motivaba a súa vida ignorada.
Era unha sombre vella e sempre recente,
cunha tristura de margarida desfollada
e un corpo de bris sen recendo, ou de orballo sen nacer aínda.
Nunca deixara de ser inocente e sumisa.

Tiña a madurar unha íntima pureza nova
na súa grave exactitude silandeira.
Tremaba ao escoitar as campás de Mondoñedo.
A hora clave de súa ledicia mellor
era aquela en que a Lúa saía a escoitar a serenata dos sapos
e ollaba no espello do río o latexo das estrelas.
Entón tiña de festa o seu vivir insólito
e cantáballe na alma un egoismo saudoso de tan feliz?

Un día calquera
chegaron uns homes que semellaban guerreiros antergos
e mataron á abidueira para facer zocas.
Non se decataron que tamén asasinaban á sombra dela,
miña irmá de anceios sen remate.
Morreu sen queixarse a probiña, morreu docemente
ao sentir que a súa carne -lonxana carne de cousa concreta
xa non podía ter ningún estremecemento sentimental...

 De: http://www.galiciadigital.com/pcd/Biblioteca/poesia/seculo_xx/longa_noite_de_pedra/escritores/continuadores/xose-diaz-jacome.html

martes, 27 de diciembre de 2016

MARTÍNEZ ANDRADE, Roberto

Resultado de imagen de roberto martínez andrade,


       http://www.poesiagalega.org/uploads/media/dopico_lopez_2011_martinez_andrade.pdf 


PRELUDIO


Ista é unha pequena historia de amor e de noites.
A noite acolle agora o seu  doado contrapunto có amor

A amada semella a sombra, o aroma de fror
na aquella páxina do libro que xamáis remataremos.

Máis a súa lembranza-era amor,si-inda move
o enganoso pensar craro i o sentimento oscuro

do cor,onde un perde un camiño que xa non é certo
Pra que anticipat a final que sempre volta ó comenzo?

Istes versos poden ser tristes.Ás veces parecen ledos.
Máis a súa verdade está está detrás de todas as cousas.

ORTO E OCASO

Orto e ocaso, 
mentiras,
onde o home non vive,
-non hai ataxo pras rectas-.

Antípodas de nós,
a lúa sae
cando morremos.

Os cás pasan ó noso lado
como si tal cousa.

 De: Dopico, Montse, e Antón R. López  (2011). “Roberto Martínez Andrade”. Galicia Hoxe. “Revista das Letras”: 862 (28 de abril).

jueves, 3 de noviembre de 2016

ALONSO Y TRELLES , José


José Alonso y Trelles.jpg


YUYOS SECOS

Del sol que vieron mis años mozos
a gatas quedan tibios reflejos
que en el recuerdo buscan ansiosos
mis pobres ojos , sin luz, de viejos.

Eran los tiempos en que mi herraje 
lucía en el lomo de un potro  crudo,
y en las glorietas entre el gauchaje,
a más de un ataita dejaba mudo;

era cuando iba campiando agravios,
con la altanera mirada dura,
yevando el reto pronto en los labios
y la e dos filos en la cintura;

era cuando era mi cancha el rancho
de aqueya autera chiruza mía,
que jue más tarde p´al Viejo Pancho
como la musa Melancolía.

Rancho entre sauces, que a media noche
se abría al envite de mi ternura,
como en la tarde abren el broche
las campaniyas de la espesura.

Inolvidable nido e fajina
ande mis sueños se deshojaban
entre los brazos de aqueya china
que me oprimían y me maniaban;

de aquella china voluntariosa,
sedienta siempre de amores nuevos,
de aqueya china linda y mimosa
de abrasadores ojos malevos,

que cuando al alba salía a la puerta
brindando al beso su boca roja,
dende el palenque mi overo, alerta

la saludaba con la coscoja...


VIDALITAS

No hay cielo más lindo,
Vidalita, 
que el cielo uruguayo;
ni sol más hermoso,
Vidalita,
que mi sol de Mayo.

Cielo y sol unidos 
Vidalita,
van en mi bandera;
que ella  me amortaje,
Vidalita,
cuando yo me muera.

Es la patria mía,
Vidalita,
de Dios el hechizo.
Y aunque muy pequeña, 
Vidalita,
todo un paraíso.

En lomas y valles,
Vidalita,
sierras y llanuras,
doquier se respiran
Vidalita,
las auras más puras

Himnos nunca oídos, 
Vidalita,
cantan sus boscajes, 
que pueblan las aves,
Vidalita,
de ricos plumajes.

De entre el trébol surgen,
Vidalita,
las flores más gayas,
que adornan las trenzas,
Vidalita,
de las uruguayas.

Mi patria y la gloria,
Vidalita,
se hicieron amigas:
porque fue esta tierra,
Vidalita,
la cuna de Artigas. 

De : "Paja Brava"de El Viejo Pancho e outras  obras de José A. y Trelles

domingo, 30 de octubre de 2016

DÍAZ DÍAZ, Avelino





III 

Pol-o rio  do misterio
ós mares d-além se vai
o teu esprito guieiro
campesiño e mariñán.

A Galaxia estrelecida  
teu esprito vai morar
i-a ser o luceiro e guia
da nazón de Breogán.

¡Na basca senlleira
da nosa nazón,
nós de mariñeiros
e ti de patrón!

Es a terra fecundosa,
es semente i-es a frol,
es colleita farturosa,
es a chúvia i-es o sol.

Es a náo i-ó mariñeiro,
es a vela i-ó timón;
es o faro i-ó roteiro
i-es luceiro guiador.

¡Es o val i-a serra
o porto i-ó mar
o ceio i-a terra
o lume i-ó ar!

De: Once poemas a Castelao

UN BEL MORIR...


Caer  como Dios manda
en batalla violenta,
de frente al enemigo
y a cara descubierta,
diciendo en el instante
de la lucha postrera:
ilumíname, oh Sol, en el combate
y en la hora suprema!

Caer como Dios manda
con el alma serena
sintiendo como bulle
la sangre en las arterias
y salta, hecho pedazos,
el corazón que apenas
cabe dentro del pecho dilatado
por la ruda faena.

De: Flor de retama

viernes, 14 de octubre de 2016

RODRÍGUEZ LÓPEZ , Xesús


I
ANOITECENDO 
(Fragmento)

Foi n-o mes de Samartiño.
Facía un frío que rabiaba.
Era unha tarde de vento
y estaba toda anublada
c´unas nubes tan espesas
que casqu´ â terra chegaban.
Viña o aire do Picato,
aire que sempre trai auga,
e no curuto do monte
estaba a nebra apousada,
coma mirando pr´a terra
donde ha de dar a batalla.
N-había pizca de sol,
facía media hora larga
e un que outro paxariño
carón do terreu voaba
buscando abrigo pr´a noite
entre os toxos e as carpazas,
porque âs pólas d´os carballos
e mais álbores de rama,
caéralles tod´a folla
ou si a tiñan xa secara
queimada do frío do inverno
qu´é frío que non deixa nada....


XVI

EN BUSCA D' ELA 
(Fragmento)

     —Moy bôs dias, amigos
 —Moy felices.
—¿Qué tal vos foi c' o sono n-esta noite?
—Dormimos como pedras, ¿e vosoutros?
—Pasámola n-un sono.
 —Conque estonces,
vamos abaixo á que nos den o almorzo.
—E á rematar o que falamos onte.
—Inda non vin á Rosa, van tras d' ela;
pero amiguiños, n-o tocante ô dote,
non hei de darlle d' a terceira parte
nin un ichavo mais d' o que lle toque.
—Tés palabra de rey; mais fai de conta
que non che pide a filla ningun probe,
e nada fas de mais anque lle deas
a xugada millor que tés n-a corte
encima d' a sua parte. Ben mirado
non pido moito, como tí conoces.
—Déixense d' esas contas: quero á Rosa...

De: Cousas das mulleres